Veganuary Nedir? Daha Bilinçli ve Sürdürülebilir Yaşam Rehberi

Ocak, yeni başlangıçların ayı.

Yeni rutinler, yeni niyetler ve çoğu zaman daha sağlıklı bir yaşam arayışıyla başlıyor.

Birçok kişi bu dönemi daha sağlıklı beslenmek ve yaşamak, gündelik alışkanlıklarını gözden geçirmek için bir fırsat olarak görüyor. İşte Veganuary tam da bu noktada devreye giriyor.

“Vegan” ve İngilizce “January” (Ocak ayı) kelimelerinin birleşiminden türetilen Veganuary bir vegan olma çağrısı değil, ama kendimiz ve dünya için şefkatli seçimler, bilinçli tüketim ve sürdürülebilir yaşam pratikleri üzerine düşünmeye davet eden küresel bir farkındalık hareketi.

Veganuary Ne Zaman, Nerede ve Neden Ortaya Çıktı?

2014 yılında Birleşik Krallık’ta, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Veganuary tarafından başlatılan hareket öncelikle dünyadaki gıda sisteminin ulaştığı boyutlara dikkat çekmeyi amaçlıyordu ve çağrı basit ama güçlüydü:

İnsanları, yılın ilk ayında hayvansal ürünlerden uzak durmayı denemeye davet etmek. Çünkü özellikle son 50 yılda orantısız olarak artan hayvan kaynaklı ürün tüketimi:

• Su kaynakları, toprak sağlığı ve iklim krizi üzerinde devasa etkiler yaratıyor
• Artan kardiyovasküler ve diğer sağlık sorunlarına yol açıyor
• Ve hayvanların tüketim nesnesi olarak algılanmasını kolaylaştırarak sevdiğimiz ve tükettiğimiz hayvanlar arasında bir fark varmış algısı yaratıyordu.

Peki Veganuary Hangi Felsefeyi Savunuyor?

Veganuary’nin temelinde üç ana değer yer alıyor:

1. Hayvan kaynaklı ürünlere arzın ve talebin artışının gezegenin ve kendi sağlığımız üzerindeki etkilerini görünür kılmak

2. Hayvanların birer tüketim nesnesi değil, yaşam hakkı olan canlılar olduğu fikrini hatırlatmak

3. Her şeyi bir anda değiştirmek zorunda olmadığımızı hatırlatarak küçük ama anlamlı adımlar atmanın değerini vurgulamak.

Vegan Olmasak da Veganuary Ruhuna Nasıl Katılabiliriz?

Veganuary tabii ki yalnızca veganlar için değil. Hayvan haklarını önemseyenler, kendi sağlığı için hayvansal ürün tüketimini azaltmak isteyenler, orantısız artan hayvansal ürün üretiminin ekolojik dengede yarattığı biyolojik, kimyasal ve fiziksel değişimler konusunda kaygı duyanlar; daha bilinçli ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıkları edinmek isteyenlerin katılabileceği bir hareket.

Peki bu grupların bu ay -ve belki sürekli- yapabilecekleri neler?

Bu ay boyunca hayvansal protein tüketimini azaltmak hedeflenebilir. Doğru bitkisel protein kaynaklarını bir arada tüketerek daha dengeli ve besleyici bir beslenme izlenebilir. Böylece, (hayvansal protein kaynaklarının aksine) çoğu bitkisel protein kaynağı yüksek lif içerdiği, doymuş yağ oranı düşük olduğu ve sindirimi desteklediği için bu değişiklik genel sağlığı da pozitif yönde etkileyecektir.

Örneğin öğünlerde protein + lif + mineral kombinasyonu sunan mercimek, nohut, fasulye, bezelye, bakla gibi bakliyatları pirinç, bulgur gibi tahıllarla birleştirerek tam protein profili oluşturulabilir. Kinoa ve karabuğday gibi tek başına tam protein içeren glutensiz alternatiflerle soğuk ya da sıcak kaseler hazırlanabilir.

Etiket okumayı alışkanlık haline getirerek etiketlerdeki “vegan”, “cruelty-free”, “organik” gibi ifadelerin gerçekten ne anlama geldiği araştırılabilir. Az ama ihtiyaç odaklı alışveriş yaparak hayvanlar üzerinde test edilmeyen ürünler tercih edilebilir.

Bu Ay Boyunca Kaçınabileceğiniz Şeyler

• Kendinize veya başkalarına karşı katı ve yargılayıcı olmak
• Birkaç küçük “kaçamak” yüzünden süreci tamamen bırakmak
• Sırf trend olduğu için ihtiyaç dışı alışveriş yapmak
• “Ya hep ya hiç” bakış açısıyla ilerlemek.

Veganuary tabii ki bir sınav değil, bir deneyim alanı. Mükemmel olmaya değil, bilinçli olmaya odaklandığınızda belki de bu ayda başlattığınız ve size iyi gelen pratikleri sonrasında da sürdürerek daha uzun vadeli iyilik halinizi gözetebilirsiniz. İşte bu da, Veganuary’nin asıl kazanımıdır.

Çünkü bazen dünyayı değiştiren şey, bir ay boyunca verilen küçük ama anlamlı kararlardır.